7 grudnia 2023

Ubezwłasnowolnienie i opieka nad ubezwłasnowolnionym

ubezwłasnowolnienie

W dzisiejszym świecie, gdzie jednostkowa autonomia i prawo do podejmowania decyzji są cenione, kwestie związane z ubezwłasnowolnieniem i opieką nad ubezwłasnowolnionymi stają się coraz bardziej istotne. Ubezwłasnowolnienie, będące prawno-ustanowionym ograniczeniem zdolności danej osoby do samodzielnego zarządzania swoim życiem, rodzi liczne pytania dotyczące etyki, sprawiedliwości i równości.

W niniejszym artykule skupimy się na głębszym zrozumieniu istoty ubezwłasnowolnienia, analizując różne jego formy i konteksty prawne. Ponadto, przyjrzymy się roli opiekunów prawnych czy kuratorów, którzy pełnią kluczową funkcję w życiu osób ubezwłasnowolnionych. W miarę eksploracji tego tematu przyjrzymy się również wyzwaniom, przed jakimi staje społeczeństwo i system prawny w zakresie zapewnienia godziwej i skutecznej opieki nad tymi, których zdolność do podejmowania decyzji została ograniczona.

Czym jest ubezwłasnowolnienie?

Ubezwłasnowolnienie to nic innego jak prawnie ustanowione ograniczenie zdolności danej osoby do podejmowania samodzielnych decyzji, zarządzania swoimi sprawami lub podejmowania działań prawnych. Może ono mieć miejsce w sytuacjach, gdy dana osoba traci zdolność do zrozumienia konsekwencji swoich działań lub jest niezdolna do wyrażenia świadomej zgody np. w wyniku przebytej choroby lub wypadku.

Ubezwłasnowolnienie odnosi się do tego obszaru prawa, który ma na celu ochronę osób, które ze względu na różne przyczyny mogą być narażone na szkody wynikające z własnych decyzji. Może ono być tymczasowe lub stałe, a jego zakres zależy od konkretnych okoliczności.

Jakie są rodzaje ubezwłasnowolnienia?

Wyróżnia się następujące rodzaje ubezwłasnowolnienia:

  1. Ubezwłasnowolnienie pełne, które ma miejsce wtedy, gdy osoba traci całkowitą zdolność do podejmowania wszelkich decyzji dotyczących swojego życia, zdrowia, finansów itp. Opiekun prawny lub kurator, w takiej sytuacji, podejmuje te decyzje w imieniu tej osoby. Ma to najczęściej miejsce po wypadku, w wyniku, którego ubezwłasnowolniony nie może się np. w ogóle komunikować.
  2. Ubezwłasnowolnienie częściowe, gdy osoba traci zdolność do podejmowania konkretnych decyzji, ale zachowuje inne aspekty swojej autonomii. Na przykład, ktoś może być ubezwłasnowolniony w kwestiach finansowych, ale zachować zdolność do podejmowania decyzji dotyczących opieki zdrowotnej.
  3. Tymczasowe ubezwłasnowolnienie, które obowiązuje przez określony czas, po którym stan psychiczo – zdrowotny ubezwładnionego jest oceniany ponownie.
  4. Stałe ubezwłasnowolnienie: Ubezwłasnowolnienie może być na stałe, co oznacza, że pozostaje w mocy do momentu, gdy sąd zdecyduje inaczej lub do momentu śmierci osoby objętej ubezwłasnowolnieniem.
  5. Ubezwłasnowolnienie ze względu na konkretną potrzebę. W niektórych przypadkach, ubezwłasnowolnienie może być stosowane tylko w określonych sytuacjach, np. w przypadku podejmowania decyzji medycznych.

Opieka nad ubezwłasnowolnionym całkowicie

Jeżeli chodzi o opiekę nad ubezwłasnowolnionym całkowicie stosuje się tutaj odpowiednio przepisy Kodeksy rodzinnego i opiekuńczego art. 175- 177:

Art.  175.  [Odpowiednie stosowanie przepisów o opiece nad małoletnim]

Do opieki nad ubezwłasnowolnionym całkowicie stosuje się odpowiednio przepisy o opiece nad małoletnim z zachowaniem przepisów poniższych.

Art.  176.  [Opiekun ubezwłasnowolnionego całkowicie]

Jeżeli wzgląd na dobro pozostającego pod opieką nie stoi temu na przeszkodzie, opiekunem ubezwłasnowolnionego całkowicie powinien być ustanowiony przede wszystkim jego małżonek, a w braku tegoż – jego ojciec lub matka.

Art.  177.  [Ustanie opieki z mocy prawa]

Opieka nad ubezwłasnowolnionym całkowicie ustaje z mocy prawa w razie uchylenia ubezwłasnowolnienia lub zmiany ubezwłasnowolnienia całkowitego na częściowe.

Jak więc widać, w pierwszej kolejności prawną opiekę nad pełnoletnią osobą ubezwłasnowolnioną przejmuje jego małżonek/małżonka, a w przypadku ich braku jego rodzice.

Obowiązki opiekuna prawnego osoby ubezwłasnowolnionej

Opiekun prawny pełni kluczową rolę w życiu osoby objętej ubezwłasnowolnieniem, reprezentując nie tylko interesy prawne, ale także dbając o dobrostan i godność tej jednostki.

Jednym z kluczowych obowiązków opiekuna prawnego, jak to już zostało zaznaczone, jest reprezentowanie interesów osoby ubezwłasnowolnionej w sprawach prawnych. To wymaga nie tylko posiadania określonej wiedzy prawnej lub współpracy z doświadczonym adwokatem od spraw rodzinnych, jak i umiejętności skutecznego komunikowania się z różnymi instytucjami. Opiekun prawny jest zobowiązany podejmować decyzje, które służą najlepszemu interesowi osoby ubezwłasnowolnionej. To wymaga ciągłego monitorowania sytuacji i dostosowywania podejść do zmieniających się potrzeb i okoliczności.

Ważnym aspektem roli opiekuna prawnego jest zarządzanie finansami i majątkiem osoby ubezwłasnowolnionej. Obejmuje to uczciwe i skrupulatne gospodarowanie środkami finansowymi oraz podejmowanie decyzji w interesie finansowym tej osoby.

Obowiązki opiekuna prawnego są delikatnym balansem pomiędzy ochroną osoby ubezwłasnowolnionej a poszanowaniem jej indywidualności. Rola ta wymaga zarówno profesjonalizmu, jak i empatii. Współpraca z osobą ubezwłasnowolnioną i uwzględnianie jej zdania są kluczowe dla budowania zaufania i tworzenia środowiska, które służy jej najlepszemu interesowi. Jednocześnie, opiekun prawny powinien działać zgodnie z obowiązującym prawem, dbając o dobro tej osoby w każdym aspekcie jej życia.

Czy opiekun osoby ubezwłasnowolnionej otrzymuje wynagrodzenie za swoją pracę?

Co do zasady opiekun osoby ubezwłasnowolnionej nie otrzymuje wynagrodzenia za swoją pracę, aczkolwiek może zarządzać jego majątkiem. Sąd może jednak na wniosek opiekuna przyznać mu wynagrodzenie jednorazowe lub okresowe.

W skomplikowanych kwestiach prawnych, takich jak ubezwłasnowolnienie, skorzystanie z pomocy adwokata to inwestycja w pewność i skuteczność. Adwokat jest nie tylko ekspertem prawnym, ale także partnerem, który działa w najlepszym interesie swojego klienta, pomagając mu przejść przez ten trudny proces z jak najmniejszym obciążeniem emocjonalnym i prawidłowością prawną. Jeżeli macie pytania dotyczące ubezwłasnowolnienia, serdecznie zapraszamy do kontaktu.

pin

Siedziba główna:
ul. Ariańska 18/7
31-505 Kraków

sprawdź na mapie
sent

Dane kontaktowe:

Adw. Marcin Czekaj
tel: +48 608 474 523
e-mail: m.czekaj@cswadwokaci.pl

Adw. Paulina Wilk
tel: +48 505 966 861
e-mail: p.wilk@cswadwokaci.pl